คนแบบไหนเหมาะจะเป็น CEO

สิบกว่าปีก่อน จอยได้มีโอกาสให้ผลการวิเคราะห์บุคลิกภาพกับ CEO ท่านหนึ่ง ผู้ซึ่งเป็นเจ้าของกิจการที่คนไทยทุกคนรู้จัก ที่เจ๋งไปกว่านั้นก็คือบริษัทมีอายุเกิน 100 ปี แล้ว คำถามที่ท่านถามจอยก็คือ "CEO ควรจะต้องมีบุคลิกภาพแบบไหน"

.

และเมื่อไม่กี่วันก่อน จอยก็เพิ่งถูกถามคำถามนี้อีกครั้ง จาก CEO อีกท่าน คำตอบของจอยยังคงเหมือนเดิม มีเพิ่มเติมเล็กน้อย วันนี้จอยมาแชร์กับเพื่อน ๆ ก็เพราะว่า ยิ่งคุย ยิ่งแชร์ ยิ่งแลกเปลี่ยนกัน เราก็ยิ่งได้เรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ มากขึ้นเท่านั้น จอยคิดว่าไม่มีคำตอบที่ถูกหรือผิด มันก็แค่คำตอบ

.

คำตอบของจอยคือ CEO ไม่ได้มีบุคลิกภาพแบบเดียวที่ “ถูกต้อง” สำหรับทุกองค์กร เพราะสิ่งสำคัญไม่ใช่ว่าเขาเป็นคน type ไหน แต่คือ ธุรกิจนั้นเป็นธุรกิจแบบไหน และ กำลังอยู่ในช่วงใดของการเติบโต

.

ธุรกิจที่กำลังเริ่มต้น อาจต้องการผู้นำที่กล้าลุย กล้าตัดสินใจเร็ว กล้าเสี่ยง

ธุรกิจที่กำลังขยายตัว อาจต้องการผู้นำที่สร้างระบบ สร้างคน และบริหารผ่านทีมได้

ธุรกิจที่กำลังเผชิญวิกฤต อาจต้องการผู้นำที่นิ่งพอจะรับแรงกดดัน ตัดสินใจเรื่องยาก และพาคนผ่านความไม่แน่นอนไปด้วยกัน

ส่วนธุรกิจที่อยู่มายาวนาน มีความซับซ้อนสูง มีผู้มีส่วนเกี่ยวข้องจำนวนมาก ก็อาจต้องการผู้นำที่เข้าใจทั้ง “เกมธุรกิจ” และ “เกมของคน” ไปพร้อมกัน

.

ดังนั้น ถ้าถามว่า CEO ควรมีบุคลิกภาพแบบไหน จอยอาจตอบกลับว่า คำถามไม่ใช่ CEO ต้องเป็นคนแบบไหน แต่คือธุรกิจตอนนี้ต้องการผู้นำแบบไหน และนี่คือเหตุผลที่จอยไม่เคยมองการประเมินบุคลิกภาพว่าเป็นเรื่องของ “แม่นหรือไม่แม่น” หรือใช้เพื่อฟันธงว่า “ใครเหมาะ” หรือ “ใครไม่เหมาะ”

.

สำหรับจอย การประเมินบุคลิกภาพเป็นเพียง “จุดเริ่มต้น” เพื่อให้คนคนนั้นเห็นตัวเองว่า เขาเป็นใคร มีแนวโน้มจะคิด ตัดสินใจ และตอบสนองต่อสถานการณ์อย่างไร และในบางบริบท ควรปรับอย่างไร เพราะการรู้จักตัวเอง ไม่ได้มีไว้เพื่อยึดติดว่า “ฉันเป็นคนแบบนี้” แต่มีไว้เพื่อเข้าใจว่า เมื่อไหร่ควรใช้จุดแข็ง เมื่อไหร่ควรระวังจุดอ่อน และ เมื่อไหร่ควรยืดหยุ่นเพื่อรับผิดชอบต่อบทบาทที่ใหญ่กว่าตัวเอง

.

โดยเฉพาะในบทบาท CEO ตำแหน่งนี้ไม่ง่ายเลย หลายคนมองเห็นแต่ความสำเร็จ แต่มองไม่เห็นน้ำหนักที่เขาต้องแบก ทั้งความคาดหวังจากผู้ถือหุ้น แรงกดดันจากตลาด ความไม่แน่นอนของเศรษฐกิจ การตัดสินใจที่ไม่มีข้อมูลครบ 100% และความรับผิดชอบต่อคนจำนวนมากที่ฝากชีวิตและครอบครัวไว้กับองค์กรนี้

.

ดังนั้น เวลาพูดถึง CEO จอยจึงไม่อยากรีบตัดสินว่าเขาควรเป็นคนแบบไหน แต่จอยอยากชวนมองเขาอย่างเข้าใจมากกว่า เพราะสุดท้ายแล้ว CEO ก็เป็นมนุษย์คนหนึ่ง ที่แม้จะอยู่ในตำแหน่งสูงสุด ก็ยังต้องเรียนรู้ ปรับตัว สับสน กลัว และเติบโต เหมือนคนอื่น ๆ

.

และจอยเชื่อมาเสมอว่า มนุษย์คือสิ่งมหัศจรรย์ เราอาจเลือกเกิดไม่ได้ แต่เราเลือกที่จะเป็นได้ ไม่มีใครเกิดมาเป็น CEO สำเร็จรูป ไม่มีใครเกิดมาพร้อมบุคลิกภาพที่สมบูรณ์แบบสำหรับทุกสถานการณ์ แต่คนเราสามารถเรียนรู้ ปรับตัว และเติบโตไปตามโจทย์ที่ชีวิตและธุรกิจโยนมาให้ได้

.

ขอเพียงเขารู้จักตัวเองมากพอ ซื่อสัตย์กับตัวเองพอ และไม่ยึดติดกับภาพเดิมของตัวเองมากเกินไป เพราะบางครั้ง สิ่งที่ขวางการเติบโต ไม่ใช่บุคลิกภาพ แต่คือความกลัว กลัวจะผิด กลัวจะเสียหน้า กลัวจะไม่เป็นตัวเอง กลัวว่าถ้าเปลี่ยนแล้ว คนจะไม่ยอมรับ

.

แต่ความเป็นผู้นำที่แท้จริง อาจไม่ใช่การไม่มีความกลัวเลย แต่อาจเป็นการ เผชิญหน้ากับความกลัวนั้นอย่างมีสติ และค่อย ๆ เติบโตผ่านมันไป

.

จอยจึงยังเชื่อเหมือนเดิมว่า Type เป็นเพียงจุดเริ่มต้น แต่ความสามารถในการปรับตัวต่างหาก ที่กำหนดอนาคตของผู้นำ และถ้าจะทิ้งท้ายไว้สั้น ๆ สำหรับคำถามนี้

.

จอยคงตอบว่า

CEO ไม่จำเป็นต้องเป็นคน type ไหนเป็นพิเศษ

แต่ต้องรู้จักตัวเอง อ่านบริบทของธุรกิจให้ออก

และเติบโตให้ทันกับความรับผิดชอบของบทบาทที่ตนเองถืออยู่

.

นั่นอาจสำคัญกว่าการเป็น “type ที่ใช่” เสียอีก