เมื่อสังคมเร่งให้คนโตเร็วเกินวัย

จอยเคยชอบกินไอติมมากตอนเด็ก ๆ และแม้วันนี้จะอายุ 55 ปีแล้ว ก็ยังโหยหาความรู้สึกอร่อยแบบนั้นอยู่เสมอ จอยตามหารสชาติไอติมในวัยเด็กมานาน แต่สุดท้ายก็ได้ตื่นรู้ว่า สิ่งที่ตามหาอาจไม่ใช่ไอติม

แต่อาจเป็น “ความตื่นเต้น” ของหัวใจในวัยเด็กต่างหาก

เพราะวันนี้เราผ่านชีวิตมาเยอะมาก เห็นอะไรมามาก จนหลายสิ่งหลายอย่างดูธรรมดาไปหมด ไม่ใช่เพราะโลกไม่น่าสนใจ แต่เพราะเราไม่ได้มองมันด้วยหัวใจแบบเด็กคนนั้นอีกแล้ว

“แม่น้ำรูบิคอน” หมายถึงจุดเปลี่ยนที่เมื่อข้ามไปแล้ว ชีวิตจะไม่อาจย้อนกลับไปเป็นเหมือนเดิมได้อีก

เรื่องนี้ทำให้จอยนึกถึงคำว่า “ข้ามแม่น้ำรูบิคอน” คำเปรียบเปรยที่เคยได้เรียนในวิชามนุษยปรัชญา ซึ่งมาจากเหตุการณ์ที่ จูเลียส ซีซาร์ ตัดสินใจนำกองทัพข้ามแม่น้ำรูบิคอน เป็นการข้ามเส้นที่ไม่มีทางถอยกลับ ข้ามแล้ว ชีวิตจะไม่เหมือนเดิมอีก

ยิ่งโตขึ้น จอยยิ่งเข้าใจว่า มนุษย์เราทุกคนต่างมีแม่น้ำรูบิคอนของตัวเอง และสิ่งที่น่าเป็นห่วงคือ สังคมทุกวันนี้ชอบผลักให้คนข้ามมันเร็วเกินไป

โดยเฉพาะกับเด็ก เด็กก็คือเด็ก ไม่ใช่ผู้ใหญ่ตัวเล็ก เขาไม่ควรถูกเร่งให้เข้าใจโลกเร็วเกินไป ไม่ควรถูกผลักให้แบกรับเรื่องเกินวัย เพราะบางอย่างในวัยเด็ก ถ้าสูญเสียไปแล้ว มันไม่ได้กลับมาเหมือนเดิมอีก และเรื่องนี้ไม่ได้เกิดขึ้นกับเด็กเท่านั้น

แต่มันเกิดขึ้นกับผู้บริหารรุ่นใหม่ คนอายุน้อยในโลก startup หรือคนเก่งจำนวนมากเช่นกัน อายุยังไม่ถึง 30 แต่ต้องแบกความคาดหวัง ความรับผิดชอบ และแรงกดดันมากเกินจำเป็น

จนอดถามไม่ได้ว่า เราจะเร่งชีวิตกันไปทำไม โลกสมัยใหม่ชื่นชมคนที่โตเร็ว สำเร็จเร็ว รับผิดชอบเร็ว แต่ไม่ค่อยถามเลยว่า ระหว่างทาง เขาต้องสูญเสียอะไรไปบ้าง คนส่วนใหญ่มองเห็น “ศักยภาพ” แต่มักมองข้าม “จังหวะของมนุษย์”

ความเข้าใจมนุษย์อย่างแท้จริง ไม่ใช่แค่เห็นว่าเขาทำได้ แต่ต้องเห็นด้วยว่า แม้เขาจะทำได้ ก็ไม่ได้แปลว่าเขาควรต้องแบกสิ่งนั้นในเวลานี้

บทความนี้ไม่ได้เขียนเพื่อห้ามเติบโต แต่เขียนเพื่อเตือนสติว่า อย่าเร่งให้ใครข้ามแม่น้ำรูบิคอนเร็วเกินไป เพราะเมื่อข้ามไปแล้ว บางอย่างในชีวิตอาจไม่มีวันกลับมาเหมือนเดิมอีกเลย